Saraybosna'nın tarihe tanıklık eden Osmanlı konakları

Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da, Osmanlı'daki yaşam tarzını ve mimarisini bugüne taşıyan Saraybosna konakları, ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor

 

SARAYBOSNA (AA) - Saraybosna'da, dönemin varlıklı ailelerinden Glodjo tarafından inşa edilmesine rağmen aileye iç güveyisi gelen Hamid Svrzo'nun adını alan "Svrzo Evi", iki Osmanlı evinin birleştirilmesiyle inşa edilen ve Osmanlı'dan Avusturya-Macaristan kültürüne geçişi keskin çizgilerle yansıtan "Despic Evi" ve halk kahramanlarından Alija Djerzelez'in (Gürz İlyas) adını taşıyan konak, zamana direnen yapılar olarak tarihe tanıklık ediyor.

Osmanlı mimarisini Saraybosna'da en özgün haliyle yaşatan "Svrzo Evi", bugün müze olarak hizmet veriyor. Haremlik ve selamlık olarak iki bölüme ayrılan evin geniş bahçesi, ahşap balkonu ve hikayesi ilgi çekiyor.

Evin yüksek duvarlarla çevrilmiş olduğuna dikkati çeken Mazdarevic, evde ayrıca kadınlara özel "haremlik" ve ev sahibi erkeğin misafirlerini ağırladığı "selamlık" bölümleri olduğunu söyledi.

İç güveyisi Svrzo'nun ilginç hikayesi

Svrzo Evi'nin, diğer Saraybosna konaklarında ayrılan bir özelliği olduğunu anlatan Mazdarevic, şunları söyledi:

"Evi, dönemin Saraybosna Kadısı Munib Glodjo yaptırdı. Glodjo, görevinin de getirdiği imtiyazla evin hemen arkasında bulunan Sedrenik dağından mahalleye su getirdi. Osmanlı'daki uygulamalara göre, suyu sadece kendi evine getiremezdi. Bu yüzden Glodjo, suyu önce camiye daha sonra kendi evine bağlattı. Evin en önemli özelliklerinden biri de kendi çeşmesinin olması."

Mazdarevic, evin eski kadı Glodjo tarafından yaptırılmasına rağmen "Svrzo" adıyla anılmasının da ilginç bir hikayesi olduğunu belirterek, "Glodjo ailesinin erkek çocuğu yoktu. Dolayısıyla ev, evlilik münasebetiyle buraya yerleşen iç güveyisi tüccar Hamid Svrzo'nun ismiyle anılmaya başladı. Ancak evin bulunduğu sokak Glodjo adını yaşatmaya devam etti." dedi.

Hristiyan Despic ailesi Osmanlı yaşam tarzını benimsemişti

Saraybosna'da Osmanlı'dan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu dönemine geçişi keskin çizgilerle anlatan "Despic Evi" de bugün müze olarak hizmet veriyor. Dönemin varlıklı Hristiyan ailesi Despic'lerden adını alan ev, içerisinde hem Osmanlı hem de Avusturya-Macaristan dönemlerinin izlerini barındırıyor.

Dönemin zenginlik sembollerinden yastık işlemeleri, Şam'dan etkilenerek yaptırılan duvar süslemeleri, evde yaşayan son nesle ait 112 yıllık fotoğraflar, Osmanlı ve Avusturya-Macaristan'dan kalma kapı süslemeleri ve hikayesiyle Despic Evi görenleri kendisine hayran bırakıyor.

Hem Batı hem Doğu kültürlerini temsil eden üç neslin bir arada yaşadığı konak, yaşlıların Osmanlı yaşam tarzını benimseyerek yer yataklarında yattığı, Avusturya-Macaristan kültüründen etkilenen sonraki nesillerin ise yatak kullandığı da göze çarpan bir diğer detay.

Müze yetkilisi Senad Kuc, Despic Evi'nin bir anlamda şehrin tarihini de simgelediğini ifade ederek, Despic ailesinin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Belçika'ya yerleştiğini ve evi de Saraybosna şehir yönetimine miras bıraktığını aktardı.

Evin, ziyaretçileri asırlar öncesine götürdüğünü anlatan Kuc, Despic Evi'nin Osmanlı döneminde Osmanlı mimarisine göre inşa edilen iki evin birleştirilmesinden meydana geldiğini, Avusturya-Macaristan döneminde de bugünkü şekline kavuştuğunu söyledi.

Kuc, evin ilk katında Despic ailesinin Osmanlı zamanında kullandığı eşyaların sergilendiğini belirterek, "Aile, Osmanlı yaşam tarzını benimsemişti. Döşeklerde yatılır, yer sofrasının etrafında yemek yenir, minderlerde oturulur, güğüm ve leğenler kullanılırdı." diye konuştu.

Osmanlı'nın 19. yüzyılın sonlarına doğru Bosna Hersek'ten çekilmesinin ardından hem evin hem de şehrin büyük bir değişim geçirdiğine dikkati çeken Kuc, "Evin üst katına çıktığınızda bu değişimi kolaylıkla fark edebilirsiniz. Bu katta özellikle Viyana ve Budapeşte'den getirilmiş dolap, piyano, çay takımı ve nevresimler göze çarpıyor." dedi.

Kuc, ev sakinlerinden Makso Despic'in Saraybosna'nın ilk özel tiyatrosunu burada kurduğunu anımsatarak, maskeli yüzlerin işlendiği tavan süsünün altında toplanan halkın burada sergilenen tiyatro oyunlarına yoğun ilgi gösterdiğini kaydetti.

Bosna Hersek'in en eski evi: Alija Djerzelez Evi

Bosna Hersek'in en eski evi olduğu tahmin edilen Alija Djerzelez (Gürz İlyas) Evi ise bugün İstanbul Büyükşehir Belediyesinin (İBB) himayesinde Başçarşı yakınlarındaki konumuyla korunmaya devam ediyor.

Ev hakkında bilgi veren Ahmet Nurduhan, Gürz İlyas'ın Bosna Hersek'in halk kahramanlarından biri olduğunu belirterek, "Evin yapılış tarihi belli değil ancak evin yapısı burasının 400 ila 500 yıl önce inşa edildiğini gösteriyor. Ev, 1992-1995 yılları arasında yaşanan Bosna Savaşı'nda da büyük hasar görmüş." dedi.

Saraybosna Kantonu ve İBB arasında imzalanan iş birliği protokolü çerçevesinde evin kullanımının 5 yıllığına İBB'ye verildiğini aktaran Nurduhan, evin sağ tarafının haremlik, sol tarafının ise selamlık olmak üzere ikiye bölüme ayrıldığını ve evin iki ayrı girişi olduğunu söyledi.

Nurduhan, evin yatak odalarında dönemin izlerini taşıyan soba ve ebeveyn banyoları olduğunu anlatarak, "Ev, savaş zamanında büyük hasar gördüğü için yeniden restore edildi. Dolayısıyla, evdeki dolap ve kapı süsleri zamanı simgeleyen en eski eşyalar." dedi.

 

Laboratuvarda üretilen et, 2021'de restoranlardaki yerini alabilir
Laboratuvar ortamında yapay olarak et üreten şirket, ürünün 2021'e kadar piyasa sürülebilmesi için 7,5 milyon avro fon aldı.
devamı..

                 

Yeni bir köpek balığı türü keşfedildi
Meksika Körfezi'nde yeni bir köpek balığı türü keşfedildi.
devamı..

                 

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ABD'li mevkidaşı ile telefonda görüştü
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, ABD'li mevkidaşı Pompeo ile telefonda görüştüğü bildirildi.
devamı..

                 

Adnan Oktar tutuklandı
"Adnan Oktar" grubuna yönelik soruşturma kapsamında gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen Adnan Oktar'ın da aralarında bulunduğu 116 kişi tutuklandı.
devamı..

                 

Paris Hilton, Limak Cyprus’ta vereceği partiyi 1 hafta erteledi
- Ünlü moda ikonu Paris Hilton, Avrupa turnesi kapsamında Limak Cyprus Deluxe Hotel’de 28 Temmuz’da vereceği partiyi ABD’de kanserle mücadele eden ve Hilton Ailesi’nin bağışçısı olduğu bir kurumun yardım gecesine katılabilmek için 4 Ağustos tarihine ertele
devamı..

                 

Şırnak'ta saldırı hazırlığındaki 5 terörist etkisiz hale getirildi
Şırnak'ın Uludere ilçesinde saldırı hazırlığındaki PKK'lı 5 terörist etkisiz hale getirildi.
devamı..

                 

Boris Johnson'dan hükümete Brexit eleştirisi
Eski İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson, "Sanki son 18 ayda (üzerimize) bir öz şüphe sisi çöktü. Müzakere sermayemizi tükettik." dedi.
devamı..

                 

'Almanya NSU'yu aydınlatmayarak tarihi bir şansı kaçırdı'
Berlin Brandenburg Türkiye Toplumuna (TBB) NSU raporu hazırlayan aşırı sağ uzmanı Prof. Dr. Hajo Funke, "Alman güvenlik birimleri ve yargısı NSU'yu aydınlatmayarak tarihi bir şansı kaçırdı." dedi.
devamı..

                 

Kızılay'a kan bağışı 15 Temmuz'da iki katına çıktı
Türk Kızılayı'na 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nde ortalamanın yaklaşık iki katı olan 8 bin 197 ünite kan bağışı yapıldı.
devamı..

                 

Şişecam'a Institutional Investor’dan 3 ödül
- Şişecam Topluluğu, Euromoney Institutional Investor’ın “EMEA Yönetim Ekibi 2018” araştırmasında, “En İyi CFO” ve “En İyi Yatırımcı İlişkileri Programı” ödüllerine layık görülen, “En İyi Kurumsal Yönetişim” alanında da ikinci oldu - Şişecam Topluluğu Yöne
devamı..

                 

Atina'dan Moskova'ya 'diplomat' yanıtı
Yunanistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, "(Rus diplomatların sınır dışı edilmesi) Yunanistan'a karşı aralıksız devam eden saygısızlık durmalı. Kimse, Yunanistan'ın içişlerine karışamaz ve bu hakka sahip değildir." denildi.
devamı..

                 

Esenler Belediyesi'nden Çanakkale'ye kültür turu
- Esenler Belediyesi, bu yıl 5 bin Esenlerli vatandaşı Çanakkale'ye götürecek
devamı..

                 

TOTAL ile çocuklar tarihi yerinde öğreniyor
- TOTAL Oil Türkiye’nin sponsorluğunu üstlendiği İzmir Smyrna Antik Kenti’nde çocuklara yönelik tarih ve sanat atölyesi çalışmaları yapılıyor
devamı..

Yurt dışında yakalanan FETÖ'cülerden Salih Zeki Yiğit tutuklandı
MİT'in yurt dışında yakaladığı iki üst düzey FETÖ mensubu arasında yer alan Salih Zeki Yiğit Mersin'de tutuklandı.
devamı..

Avrupa Konseyinden OHAL açıklaması
Avrupa Konseyinden yapılan açıklamada, "OHAL süresinin tekrar uzatılmamasından ve bu sürecin sona ermesinden memnuniyet duyuyoruz." denildi.
devamı..

'İİT, Filistin'de iki devletli çözümden yana'
İİT'nin Filistin ve Kudüs Direktörü Büyükelçi Ali Gutali, "Bizler iki devletli çözümden yanayız. Barış sürecinin başka temeller üzerinde canlandırılması gerekmektedir." dedi.
devamı..

AK Parti Sözcüsü Ünal: Kemal Kılıçdaroğlu'nun yalanlarından CHP'liler de sıkıldı
AK Parti Sözcüsü Ünal, "Kemal Kılıçdaroğlu'nun yalanlarından, iftiralarından biz sıkıldık, Türkiye de sıkıldı. Kemal Kılıçdaroğlu'nun yalanlarından CHP'liler de sıkıldı" dedi.
devamı..

Marmara Bölgesi'nde gök gürültülü sağanak uyarısı
Marmara Bölgesi'nin genelinde yerel olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak görüleceği tahmin ediliyor.
devamı..

Neymar Jr’s Five’da dünya şampiyonu belli olacak
- Dünyaca ünlü futbolcu Neymar Jr’ın adıyla Red Bull tarafından düzenlenen sokak futbolu turnuvası Neymar Jr’s Five’da dünya şampiyonu 20-21 Temmuz'da Brezilya’da belirlenecek
devamı..